Mwen rele Florian Micknay, mwen te bay tèt mwen misyon pou'm fè rechèch, pou'm kolekte done sou divès pwen ki ap ede listwa fonparisyen rete an vi pou jenerasyon kap vini, nan yon dire de 1è pou 4è.

Mwen kontan pou'm ede oumenm kap li pawòl sa yo e ki ap pèmèt ou gen plis konesans sou kominote parizyen an.

Bon lekti

Selon rechèch pèsonèl mwen, m twouve ke pwen sa yo ap enpotan pou yon group ede kominote li mache.

Kesyon 1- bay 5 pwojè sosyal jèn yon gwoup tankou BAVTGV kapab reyalize.

A) Atelye devlopman pèsonèl pou jèn

Ki kapab fòme jèn responsab ak konfyans, ki kapab genyen Atelye sou konfyans nan tèt, lidèchip, jesyon tan ak anpil lòt bagay ankò ki kapab ede jèn yo prepare pou lavi.

B) Sipò granmoun aje

Konbat solitid ak neglijans granmoun ki kapab genyen vizit regilye lakay yo, ede yo nan ti bezwen ak lot ti aktivite.

C) *Alfabetizasyon ak soutyen lekol timoun.

Ede timoun ki gen difikilte nan lekti ak ekriti, kapab genyen klas leson gratis, sipò nan devwa. Sa ap ogmante nivo edikasyon e redwi abandon lekòl.

D)* Klèb jèn kont vyolans ak delinkans*

Ankouraje lapè ak bon konpòtman, li kapab genyen deba ,teyat edikatif, konferans sou lidèchip, sa ap ede redwi vyolans ak devlope lidè pozitif.

E) sant sipò ak fòmasyon jèn

Li kapab genyen fòmasyon sou metye tankou kwafè, kouti, reparasyon telefòn ak anpil lòt bagay ankò

Kesyon 2- bay non tout liv ki ekri sou fonparisyen nan 1960 a 2026

1) la société parisiennoise son evolution ( Mr Alcé).

2) Sur les traces du raranaval FP ( Jean Manfred Simeon)

3) Documentation sur la nouvelle ( Mr Roland Chery)

4) Le raranaval à fond parisien ( Samuel Saintilme)

Daprè rechèch pèsonèl mwen

Non pa mwen se Séné Djankal. Nan dat samdi 10 janvye 2026 lan, ant 1è–4è aprè midi, mwen te angaje tèt mwen nan travay rechèch ki fè pati misyon nou BAVTGV, kote nou dokimante listwa, tradisyon, ak reyalite sosyal Fonparizyen.

Mèsi dèske w ap pran nan tan w, pou li travay mwen an ki mande anpil atansyon ak respè pou verite a. Men rezilta rechèch mwen yo.

l. Yon ekosistèm se yon ansanm dinamik kote eleman natirèl, sosyal, kiltirèl, ekonomik ak teknolojik yo an entèraksyon kontinyèl. Nan syans sosyal, yo konsidere ekosistèm kòm yon rezo aktè (moun, enstitisyon, pratik), resous (konesans, kapital, done) ak règ (nòm, tradisyon, lwa) ki koegziste epi enfliyanse youn lòt. Se pa yon estrikti fiks, men yon pwosesis vivan ki chanje selon tan, espas ak pratik imen yo.

II. Ekosistèm elèv Fonparizyen an se tout rezo relasyon ki mare elèv yo ak lekòl yo, fanmi yo, kominote a, òganizasyon lokal yo, medya yo, opòtinite fòmasyon ak resous kiltirèl Fonparizyen an. Li enkli trajektwa edikatif elèv yo, kondisyon sosyal yo, limit ekonomik yo, enfliyans kiltirèl lokal yo, aksè ak enfòmasyon ak itilizasyon teknoloji. BAVTGV, kòm antite k ap fè koleksyon done, vin yon aktè santral nan dokimantasyon memwa ekosistèm sa a, pou rann li vizib, analize li epi transmèt li.

III. Yon òganis kapab jwe wòl pon ant elèv, etidyan ak jèn kap travay atravè twa aks prensipal:

Premyeman, atravè koleksyon, òganizasyon ak pataj done sou pwofil yo, konpetans yo, enterè yo ak istwa yo, sa ki pèmèt pi bon oryantasyon ak koneksyon.

Dezyèmman, atravè kreyasyon espas dijital (tankou bibliyotèk ak achiv vityèl, platfòm rezo sosyal yo) kote konesans lokal, temwayaj, eksperyans ak modèl siksè yo vin aksesib pou tout jenerasyon.

Twazyèmman, atravè rezo kolaborasyon ak aktè lokal (lekòl, biznis, ONG, medya), pou fasilite estaj, fòmasyon, mantora ak opòtinite travay. 

IV. Men pwopozisyon mwen yo :

– Yon ekip rechèch kominotè ki fòme nan koleksyon done, entèvyou oral ak dokimantasyon memwa lokal.

– Yon ekip dijital responsab achivaj, klasifikasyon, sekirite done ak difizyon kontni sou platfòm vityèl yo.

– Yon ekip relasyon kominotè ki travay ak lekòl, jèn, fanmi ak enstitisyon pou ankouraje patisipasyon ak konfyans.

– Yon lojik fòmasyon kontinyèl pou estaf la, pou yo metrize etik done, istwa lokal ak zouti teknolojik.

Referans bibliyografik :

– Bronfenbrenner, U. (1979). The Ecology of Human Development. Harvard University Press.

– Castells, M. (2010). The Rise of the Network Society. Wiley-Blackwell.

– Nora, P. (1984). Les Lieux de Mémoire. Gallimard.

– Halbwachs, M. (1950). La mémoire collective. Presses Universitaires de France.

– UNESCO (2015). Memory of the World Programme: Guidelines for the Preservation of Digital Heritage.

1. Comité de Parole et d'Action pour Développement de Fond-Parisien (COPADEF)

2. Association des Planteurs de Cité Rurale de Fond-parisien pour le Développement Agricole (APCFDA)

3. Organisation Paysanne Pour le Développement de Ganthier (OPADGA)

4. Love A Child (LAC)

5. Bureau de la Protection Civile (BPC)

Non pa mwen se Séné Djankal. Nan dat samdi 27 desanm 2025 lan, ant 1è–4è aprè midi, mwen te angaje tèt mwen nan travay rechèch ki fè pati misyon nou BAVTGV, kote nou dokimante listwa, tradisyon, ak reyalite sosyal Fonparizyen.

Mèsi dèske w ap pran nan tan w, pou li travay mwen an ki mande anpil atansyon ak respè pou verite a. Men rezilta rechèch mwen yo.

I. Daprè done mwen jwenn (Jean Alcé Mesy), evolisyon elektrisite nan batiman kòmanse nan Fonparizyen avèk kreyasyon Site riral, lè prezidan François Duvalier te bay yon jeneratè pou moun yo kapab genyen kouran lakay yo ak pou fè ponp dlo a fonksyone. Jiska kòmansman lane 1970, se pratikman sèl kote kay yo te genyen kouran. Nan fen lane 1900 pratik pou rive 2000, pratik achte ti jeneratè (dèlko) pral alamòd. Sa ki vin fè genyen kèk privilejye ki konn genyen ti kouran lakay sitou leswa oubyen nan gran okazyon. Men an 2006, aprè elektrifikasyon zòn nan, moun yo pral kòmanse entegre dispozitif pou klere kay. De 2010 a 2025, dispozitif sila yo vin pi sofistike e pi adapte ak achitekti batiman yo (lekòl, lopital, biznis, elt.)

II. Evolisyon komòd (plonbri) nan Fonparizyen lye ak evolisyon batiman yo. Se sèten premye komòd (plonbri) yo se nan enstitisyon tankou Love A Child Inc., HCM, elt. ou te konn jwenn yo. Men apati lane 2000 yo ki make yon etap enpòtan nan evolisyon konstriksyon nan lokalite a (plis konstriksyon kay an dal, achitekti modèn) vin genyen plis komòd (plonbri). Jounen jodiya pifò enstitisyon (piblik kou prive) genyen komòd (plonbri). Menm patikilye ki alèz finansyèman fè tèt yo yon devwa pou yo genyen lakay yo, anpil fwa se pou yon izaj restren.

III. Malgre tout rechèch mwen pa jwenn done konkrè oubyen fyab sou sipozisyon yon sistèm irigasyon ki ta egziste depi sou tan lakoni. Done mwen jwenn ki eksplwatab yo se Jean Alcé Mesy nan liv li a « Fond-parisien » ki di depi nan kòmansman lane 1900 moun te kòmanse ap raboure tè a pou jwenn yo e yo te menm fè kèk tantativ pou kapte dlo nan Galèt la ki konn sòti lastik la. Toujou selon sa li di se genyen yon Misyon Asistans Teknik Nasyonzini ki ta pral fè yon etid nan lane 1949 pou demontre Fonparizyen se yon rejyon ki kapab pwodui kafe, diri, bannann, kann, elt. Alafen Alcé di fòmèlman se prezidan Dumarsais Estimé ki pral fè kaptaj dlo Galèt pou premye sistèm irigasyon nan lokalite a ke malerezman katastwòf natirèl (siklòn Azèl ak Flora) te detwi.